Objawy przed menopauzą

Objawy przed menopauzą wskazują na to, że kobieta zaczyna wchodzić w okres tzw. premenopauzy. Menopauza (gr. meno – miesiąc, pausis – przerwa, zatrzymanie), czyli ostatnia miesiączka, pojawia się u kobiet zwykle około 50. roku życia. Jednak przygotowania organizmu do przejścia w stan spoczynku hormonalnego zaczynają się dużo wcześniej, bo już po 35. roku życia. Już wtedy u kobiet pojawiają się przestoje w produkcji hormonów i częściej zdarzają się bezowulacyjne cykle miesiączkowe. U niektórych pań objawy premenopauzy bywają wyjątkowo dokuczliwe.

Premenopauza

Okres przekwitania u kobiety występuje zwykle między 45. a 55. rokiem życia. W tym czasie powoli zanika czynność jajników, które zaczynają produkować jedynie resztkowe ilości hormonów. Krwawienia miesięczne stają się nieregularne, bardziej skąpe i krótsze, a ostatnie cykle są bezowulacyjne, co oznacza, że nie dojrzewa komórka jajowa i nie występuje jajeczkowanie. Ostatnie krwawienie miesięczne określa się mianem menopauzy. Uważa się, że o wystąpieniu menopauzy można mówić u kobiety, która będąc w odpowiednim wieku, nie miesiączkuje przynajmniej przez rok. To, jak kobieta przechodzi klimakterium, zależy bezpośrednio od akceptacji przez nią własnej kobiecości i od osiąganego zadowolenia z życia.

Przed przekwitnięciem występuje okres premenopauzalny. W tym okresie przejściowym zmiany zachodzące w organizmie kobiety bywają bardzo gwałtowne i mogą skutkować dokuczliwymi dolegliwościami. Częste objawy premenopauzy, to:

• nieregularne cykle miesiączkowe,
• plamienia między miesiączkami,
• krótsze i mniej obfite menstruacje albo odwrotnie – długie i krwotoczne,
• uderzenia gorąca z towarzyszącymi im zlewnymi potami, po których pojawia się uczucie zimna,
• wahania nastroju, wybuchowość na przemian ze spokojem, apatią,
• skłonność do depresji,
• problemy ze snem, bezsenność,
• zawroty głowy,
• uczucie mrowienia palców rąk i stóp,
• wahania ciśnienia tętniczego krwi,
• suchość pochwy,
• spadek libido i mniejsza ochota na seks,
• ból podczas stosunków płciowych,
• problemy ze strony pęcherza moczowego, w tym nietrzymanie moczu,
• wiotczenie i starzenie się skóry,
• drętwienie kończyn i obrzmienie stawów,
• uczucie zmęczenia, osłabienie.

Przyczyny występowania premenopauzy

U niektórych kobiet objawy premenopauzy zaczynają występować na długo przed samym klimakterium, niekiedy już po 30. roku życia. Niektórych kobiet premenopauza w ogóle nie dotyczy. Wszystko zależy przede wszystkim od predyspozycji genetycznych. Przedwczesna menopauza dotyczyć może także tych kobiet, które:

• cierpią na zaburzenia hormonalne,
• mają choroby autoimmunologiczne,
• palą papierosy.

Pojawienie się objawów przed menopauzą mogą przyspieszyć również takie czynniki, jak: długotrwałe odchudzanie się, życie w stresie, wyczynowe uprawianie sportu, późne macierzyństwo, bezdzietność.

Zmiany hormonalne w premenopauzie

Każda z kobiet rodzi się wyposażona w około 400 tysięcy komórek jajowych. Gdy rezerwy jajnikowej zaczyna brakować, coraz częściej zdarzają się cykle bezowulacyjne. W organizmie zmniejsza się wówczas produkcja progesteronu. Nieregularne, przedłużające się miesiączki, zbyt obfity okres lub krwawienia w środku cyklu to najbardziej charakterystyczne objawy zbyt małej ilości tego hormonu we krwi. Stopniowo zaczyna również brakować estrogenów, które chronią przed chorobami serca i zapewniają mocne kości.

Gdy estrogenów jest coraz mniej, kości stają się podatne na złamania, mogą pojawić się problemy z krążeniem krwi, nadciśnienie tętnicze czy podwyższony poziom cholesterolu. Wytwarzanie przez organizm kobiety mniejszej ilości żeńskich hormonów płciowych pociąga za sobą zwiększenie stężenia androgenów, czyli hormonów męskich. Androgeny mogą powodować pojawienie się wąsika nad górną wargą czy łysienia na głowie, a także skutkują większym rozdrażnieniem i agresją.

Łagodzenie objawów premenopauzy

Nawet jeśli odziedziczyłaś skłonności do wcześniejszego przekwitania, możesz spowolnić pojawienie się premenopauzy. Jeśli palisz papierosy, jak najszybciej rzuć nałóg. Zacznij też staranniej komponować swoje posiłki. By zmniejszyć ryzyko osteoporozy, jedz produkty bogate w wapń i witaminę D3, m.in. sardynki w oleju, szproty, jogurty, kefiry, żółte sery i mleko. Możesz stosować suplementację fitoestrogenami. Staraj się jak najwięcej przebywać na świeżym powietrzu, ćwiczyć, gimnastykować się. Nieprzyjemne objawy premenopauzy można łagodzić środkami przepisanymi przez ginekologa, np. tabletkami antykoncepcyjnymi czy hormonalną wkładką wewnątrzmaciczną. Czasem lekarz może zaproponować też hormonalną terapię zastępczą (HTZ), która chroni nie tylko przed objawami przekwitania, ale również opóźnia starzenie i zapobiega zawałowi serca.

Bibliografia:
Jonderko G., (red.), Podręczna encyklopedia zdrowia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2002, ss. 476-477, ISBN 978-83-7506-075-1.