Menopauza - czas, by bardziej zadbać o zdrowie

Fizjologiczny okres przekwitania (czyli średnio w wieku 46-56 lat) może się zaczynać od pojawienia się nieregularnych miesiączek, zmiany ich obfitości, do których stopniowo dołączają uderzenia gorąca, zaczerwienienie twarzy i dekoltu, kołatania serca oraz nadmierna potliwość. Szczególnie uciążliwe są zlewne poty nocne, które przerywają sen i narażają organizm na wychłodzenie. Ponadto kobieta staje się drażliwa, zaczynają się kłopoty z koncentracją i pamięcią. Często temu okresowi towarzyszą wahania nastroju ze skłonnością do jego obniżenia oraz bezsenność. Dodatkowo pogarszają stan emocjonalny i zdrowotny. Pojawia się odruch „zajadania smutków” i zmniejszenia aktywności sportowej, co w efekcie prowadzi do nadwagi lub otyłości.

Symptomy menopauzy

W sytuacji, kiedy aktywność hormonalna jajników wygasa i w organizmie kobiety pojawia się deficyt estrogenów, zaczynają się rozwijać inne, nie tylko emocjonalne objawy. Nasilona demineralizacja kości oraz gorsze wchłanianie wapnia stopniowo prowadzą do rozwoju osteopenii i osteoporozy. Estrogeny są niezwykle istotne dla organizmu kobiety, ponieważ chronią układ krążenia przed rozwojem miażdżycy i jej następstwami. W przypadku ich deficytu zwiększa się skłonność do skurczu naczyń, czego przejawem mogą być skoki ciśnienia tętniczego. Jednocześnie dość często dochodzi do wystąpienia zaburzeń lipidowych – wzrostu frakcji LDL i obniżenia frakcji ochronnej HDL. Do całości obrazu należy jeszcze dołączyć wysiłkowe nietrzymanie moczu oraz częstsze występowanie zakażeń dróg moczowych.

Najprostszym rozwiązaniem problemu byłoby rozpoczęcie leczenia hormonalną terapią zastępczą. Przed dokonaniem decyzji, czy możliwe jest jej zastosowanie u konkretnej pacjentki, muszą zostać wykonane odpowiednie badania. Pacjentka musi być poinformowana przez lekarza nie tylko o korzyściach płynących ze stosowanej terapii, lecz także o potencjalnym ryzyku związanym z jej stosowaniem.

Jak złagodzić objawy menopauzy?

Jakie są więc inne sposoby, aby zmniejszyć dolegliwości wynikające z wygaśnięcia funkcji hormonalnej jajników oraz zadbać o stan zdrowia w okresie menopauzy?

Gdy nie można zastosować terapii hormonalnej z uwagi na występowanie przeciwwskazań do jej rozpoczęcia lub jeśli pacjentka nie chce stosować preparatów syntetycznych, bardzo pomocne w tej sytuacji stają się preparaty zawierające naturalne fitoestrogeny. Przynoszą one zmniejszenie najbardziej dokuczliwych objawów naczynioruchowych i poprawę samopoczucia. Doniesienia naukowe potwierdzają łagodzenie objawów wegetatywnych menopauzy. Popularne preparaty zawierające fitoestrogeny sojowe mogą być w pewnym stopniu pomocne, lecz w świetle ostatnich publikacji niezwykle obiecująco prezentuje się zastosowanie standaryzowanego wyciągu z szyszek chmielu (Humulus lupulus L.). Zawiera on bowiem nie tylko fitoestrogen 8-prenylnaryngeninę (8-PN), ale również lupule i humule, które mają działanie uspokajająco-kojące.

Obecny w szyszkach chmielu fitoestrogen 8-PN, w badaniach in vitro przeprowadzonych przez zespół angielsko-belgijski wykazywał aktywność estrogenową równą lub większą niż inne roślinne estrogeny. W badaniu zespołu angielsko-belgijskiego stwierdzono, że 8-PN silnie wiązała się z receptorem estrogenowym, nie wykazując przy tym działania androgennego ani progestagennego. Wyniki te zostały potwierdzone w pogłębionych badaniach, przeprowadzonych przez ten sam zespół i opublikowanych w 2002 roku. W badaniu klinicznym, kontrolowanym placebo, typu podwójnie zaślepionej próby, przeprowadzonym w czasie 16 tygodni w grupie kobiet w okresie menopauzy, uzyskano znamienne zmniejszenie objawów naczynioruchowych po stosowaniu standaryzowanego wyciągu z szyszek chmielu.

Ponadto, bardzo obiecujące są wyniki badań wstępnych przeprowadzonych na hodowlach komórkowych. Stwierdzono w nich hamujący wpływ na proliferację komórek raka piersi i jelita grubego oraz hamowanie demineralizacji kości.

Dr n. med. Beata Śladowska

Bibliografia:

Milligan SR i wsp. „Identification of a potent phyto-estrogen in hops (Humulus lupulus L.) and beer”. J Clin. Endocrinol. Metab., 1999,83,2249-2252.
Milligan SR I wsp. „The endocrine activities of 8-prenylnaringenin and related hop (Humulus lupulus L.) flavonoids”. J Clin. Endocrinol. Metab. 2000,85,12,4912-4915.
Milligan SR I wsp. „Oestrogenic activity of the hop phyto-oestrogen, 8-prenylnaringenin”. Reproduction. 2002,123,235-242.
Milligan SR I wsp. „Oestrogenic activity of the hop phyto-oestrogen, 8-prenylnaringenin”. Reproduction. 2002,123,235-242.
Erkkola R I wsp. „A randomized, double-blind, placebo-controlled, cross-over pilot study on the use of a standardized hop extract to alleviate menopausal discomforts”. Phytomedicine. 2010,17(6),389-96.
Milligan SR I wsp. „Oestrogenic activity of the hop phyto-oestrogen, 8-prenylnaringenin”. Reproduction. 2002,123,235-242.