Hormonalna terapia menopauzy - wady i zalety

Hormonalna terapia zastępcza stosowana w okresie menopauzy wywołuje ostatnio liczne dyskusje. Wśród kobiet krąży wiele, często sprzecznych, informacji, co sprawia, że podchodzą one nieufnie do tej formy leczenia i boją się jej ewentualnych konsekwencji. Jak jest naprawdę? Czy hormonalna terapia zastępcza jest bezpieczna?

Zalety hormonalnej terapii zastępczej

• Hormonalna terapia zastępcza łagodzi nieprzyjemne objawy i dolegliwości występujące w okresie menopauzy: uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, suchość pochwy, wahania nastroju, spadek libido, suchą skórę i dzięki temu poprawia jakość życia.

• Hormonalna terapia zastępcza zapobiega osteoporozie, chorobie bardzo często występującej u kobiet w okresie menopauzy. Należy pamiętać o tym, że złamanie osteoporotyczne mogą być bardzo uciążliwe, a nawet doprowadzić do ograniczenia samodzielności.

• Hormonalna terapia zastępcza znacząco zmniejsza ryzyko raka jelita grubego, bardzo często występującego w tym wieku.

Wady hormonalnej terapii zastępczej

• Hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko chorób układu krążenia: zawału serca (szczególnie w pierwszym roku), udaru itd. Można jednak zapobiegać zwiększeniu ryzyka chorób serca poprzez zidentyfikowanie czynników ryzyka oraz przez systematyczny nadzór lekarza.

  Należy również pamiętać o tym, że ryzyko chorób układu krążenia jest uzależnione od typu zastosowanego hormonu i rodzaju kuracji. Jest ono zminimalizowane, jeśli w leczeniu zastosowano naturalny progesteron, podawany przez skórę (plastry). Ryzyko chorób serca jest również mniejsze w wypadku wczesnego zastosowania hormonalnej terapii zastępczej, od początku występowania objawów menopauzy.

• Hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko raka piersi. Ryzyko to wzrasta wraz z czasem trwania terapii hormonalnej, począwszy od 4 roku leczenia.
  
  Z drugiej jednak strony wydaje się, że wpływ terapii hormonalnej na ryzyko nowotworu piersi jest mniejszy niż ten powodowany przez czynniki genetyczne, wiek, w którym kobieta urodziła pierwsze dziecko oraz liczbę dzieci. A ryzyko to wydaje się w ogóle nie istnieć w przypadku stosowania progesteronu naturalnego.
  
  Tak czy inaczej regularna samokontrola piersi jest obowiązkiem każdej kobiety w okresie menopauzy.

Hormonalna terapia zastępcza - tak czy nie?

Decyzja o rozpoczęciu hormonalnej terapii zastępczej powinna być uzależniona od konkretnej sytuacji każdej kobiety, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka. Zawsze należy dokładnie przemyśleć wszystkie za i przeciw, a decyzja musi należeć do samej kobiety. Lekarz jest po to, żeby pomóc i dostarczyć niezbędnych informacji, a nie, żeby coś narzucać.

Oficjalne stanowisko środowisk medycznych jest następujące: hormonalna terapia zastępcza jest przeznaczona dla kobiet, u których dolegliwości w okresie menopauzy są szczególnie ostre. Leczenie powinno przewidywać możliwie jak najmniejsze dawki i trwać możliwie jak najkrócej: tyle, ile trwają objawy.


Bibliografia

Coope J., Hormonalna terapia zastępcza w praktyce lekarza rodzinnego, Sanmedica, Warszawa 1996, ISBN 83-86516-22-4
Skałba J., Hormonalna terapia zastępcza, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-2962-7
Pertyński T., Diagnostyka i terapia wieku menopauzalnego, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-41-8
Czajkowski K., Jakimiuk A. (red.), Kliniczna endokrynologia ginekologiczna i niepłodność, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-31-2